Sayı Dizisi Öğrenme Testinin Yol Açtığı Frontal Kortikal Aktivasyonlar: fMRG Paternleri
Hakkı Muammer Karakaş, Sirel Karakaş.
Sayı Dizileri Öğrenme Testi (SDÖT) performansının, öğrenme ve bunun konsolidasyonundan sorumlu mezial temporal lob ve hippokampusla ilişkili olduğu, hasta grupları üzerinde yapılan çalışmalarla gösterilmiştir. Ancak SDÖT performansı, çeşitli bilişsel stratejilerin kullanılması, olayların zamanda düzenlenmesi, olayların birbiri üzerindeki enterferansının kontrolü gibi süreçleri de gerektirmektedir; bu süreçler ise frontal lobun faaliyetleri arasındadır. Mevcut çalışmada SDÖT performansının frontal lob faaliyetiyle de ilgili olduğu yolundaki hipotez test edilmiştir. Çalışma kontrol amacıyla tekrarlı kontrol ölçümlerinin alındığı sağlıklı, sağ elini kullanan dört gönüllü erkek denek üzerinde yürütülmüştür. Fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRG) için, mevcut çalışma kapsamında geliştirilmiş olan "motor-SDÖT" paradigması 1.0 T manyetik alanda single-shot gradyent-eko eko-planar görüntüleme sekansı kullanılarak uygulanmıştır. Çalışmada, ayrıca, söz konusu paradigmanın uygulanması için gerekli olan fMRG kayıt ve analiz teknikleri geliştirilmiştir. Tüm deneklerde sağ orbital girus çevresinde belirgin olmak üzere frontal aktivasyonlar saptanmış, aktivasyonlar Brodmann'ın 9, 10 ve 11. alanlarına haritalanmıştır. Brodmann'ın 11. alanı, görevin hatırlama fazına özgül aktivasyon göstermiştir. Elde edilen öncül sonuçlar, SDÖT performansının frontal aktivasyona yol açtığı yolundaki araştırma hipotezini desteklemiştir. Klinik örneklemlerde seri öğrenme eğrisi üzerinde elde edilen bulgular da, araştırma bulgularıyla uyumlu olmuştur. Çeşitli beyin haritalama tekniklerinin kullanıldığı daha önceki çalışmalarda benzeri bulguların elde edilememiş olması, frontal lob aktivasyonunu ortaya koyabilecek tekniklerin kullanılmamış olmasına bağlanmıştır.