Klinik Araştırmalarda Etik Sorunlar
Yasemin Oğuz.
Bilimsel bilgi üretiminin temel yöntemi olan araştırma ve onun tıptaki izdüşümü olan klinik araştırmalar, çeşitli etik sorunlara yol açabilir. Bu makalede klinik araştırmaların yürütülmesi sırasında ortaya çıkan etik sorunlarla birlikte, genel olarak araştırmacıların bilim ahlâkı açısından olumsuz davranışlarına da değinilecektir. Etik açıdan değerlendirildiğinde "iyi" araştırmanın temel özellikleri vurgulanacaktır. Bunlar arasında, araştırılmaya değer bir sorunun belirlenmiş olması, uygun yöntemin seçilmiş ve yetkin bir biçimde uygulanmış olması, araştırmaya katılan deneklerin korunması ve denek haklarına saygı gösterilmesi sayılabilir. Bunun dışında bir araştırmacıyı bilim ahlâkı açıdan konumlandıran kimi edimlere de değinilecektir. Bunlar arasında, yapılmamış araştırmaların yayınlanması, verilerin değiştirilmesi ya da başkasının verilerinin çalınması sayılabilir. Bu yazının kısıtlı çerçevesi içinde bilim açısından olduğu kadar, etik açıdan da yetkin bir araştırmacının portresi oluşturulmaya çalışılacaktır.