Stroop Testi Tbag Formu: Türk Kültürüne Standardizasyon Çalışmaları, Güvenirlik Ve Geçerlik
Sirel Karakaş, Emel Erdoğan, İnanç Yüceyurt Ulusoy, Lale Sak, Tacettin Ulusoy, A. Şebnem Soysal, Serkan Alkan.
Bu makalede BıLNOT (Bilişsel Potansiyeller için Nöropsikolojik Test) Bataryası testlerinin standardizasyonu çalışmalarından Stroop Testi ile ilgili olanlar ele alınmaktadır. Çalışmanın amacı, Stroop Testi TBAG Formu olarak adlandırılan Türk Formunda kullanılacak puanlama yöntemini, testin güvenirlik ve geçerliğini belirlemektir.Puan türleri arasındaki korelasyonlar yaş ve eğitim düzeyleri açısından eşdeğerli özelliklere sahip 54 denek; faktör örüntülerini belirleme çalışmaları, belirtilen değişkenlerin düzeylerine dengeli olarak dağılmış 395 denek; güvenirlik çalışmaları ise bu gruptaki deneklerden 65'i üzerinde yürütülmüştür. Türk standardizasyonu için geliştirilmiş olan Stroop Testi TBAG Formu, orijinal Stroop ile Victoria Formlarının birleşiminden oluşturulmuştur. Deneklere bireysel olarak uygulanan Stroop Testi TBAG Formu, belirli bir sırada sunulan 4 kartın kullanıldığı beş bölümden oluşmuştur.Fark (ve oran) puanları ile tamamlama süresi arasındaki korelasyonlar, elde edilen güvenirlik katsayıları ve ortaya çıkan faktör örüntülerini içeren değerlendirmeler, Stroop Testi TBAG Formunun puanlanmasında tamamlama süresi puanlarının kullanılabileceğini ortaya koymuştur. Faktör analizi çalışmaları, Stroop Testi TBAG Formunun bozucu etkiyi ve ayrıca da dikkati yansıtan okuma ve renk söyleme hızını ölçtüğünü ortaya koymuştur. Literatürde Stroop testleri için elde edilenlerle uyumlu olan bu bulgular, Stroop Testi TBAG Formunun geçerliği yönünde kanıt oluşturmuştur. Türk kültürüne uyarlanmış, standart uygulama ve puanlama yönergeleri hazırlanmış, güvenirlik ve geçerlik çalışmaları çok yönlü olarak çalışılmış ve normatif değerleri hesaplanarak standardizasyon çalışmaları tamamlanmış olan Stroop Testi TBAG Formunun; özellikle psikiyatri, nöroloji, nöroşirurji ve klinik psikoloji gibi uygulama alanlarında ve ayrıca deneysel psikoloji ve bilişsel psikoloji gibi temel bilim dallarında önemli bir ölçme aracı olarak kullanılabileceği düşünülmektedir.