Depresyon Hastalarında Tıp Dışı Yardım Arama Davranışı: Aleksitimi Bir Etken Olabilir mi?
Evrim Özkorumak, Hüseyin Güleç, Samet Köse, Jeffrey Borckardt, Kemal Sayar.
Amaç: Aleksitimi, duyguların sözel ifade ve iletilmesinde zorluk, imgelem yeteneğinde zayıflık, soyutlama ile belirgin düşünce ve duygularla bedensel duyumlar arasında ayrım yapamama ile belirgin çok boyutlu bir yapıdır. Bu çalışmanın amacı, tıp dışı yardım arama davranışında bulunan major depresif bozukluk (MDB) tanısı almış hastaların aleksitimik olup olmadığının araştırılmasıdır. Yöntem: Çalışma, Trabzon ve Rize'de beş ayrı hastanede MDB tanısı konulan 100 hasta ile yürütülmüştür. Çalışmaya katılan hastalara Hamilton Anksiyete Ölçeği ve Hamilton Depresyon Ölçeği, Yirmi Soruluk Toronto Aleksitimi Ölçeği, Bedensel Duyumları Abartma Ölçeği ve Belirti Semptom Tarama Check Listesi bedenselleştirme alt ölçeği ve sosyodemografik veri formu verilmiştir. Bulgular: Hastaların %24'ünün (n=24) tıp dışı yardım arayışında bulunduğu saptandı. Tıp dışı yardım arayışında bulunan hastalar, psikiyatrist dışı diğer doktorlara daha fazla başvurdukları ve Toronto Aleksitimi Ölçeğinin Duygularını Söze Dökme alt-ölçeğinin diğer gruba göre anlamlı ölçüde yüksek olduğu saptandı. Eğitim süresi kovaryat olarak alınınca, Dışa Dönük Düşünme dışında tüm Toronto Aleksitimi ölçeklerinin de tıp dışı yardım arayışında bulunan grupta, diğer gruptan yüksek olduğu görüldü. Lojistik regresyon analizinde, tıp dışı yardım arama davranışı üzerinde yalnızca Duyguları Söze Dökmede Güçlük altölçeğinin istatistiksel olarak anlamlı yüklemede bulunduğu saptandı. Sonuç: Tıp dışı tedavi arama davranışı ile duygularını söze dökmede güçlük çekme ve psikiyatri dışında diğer doktorlara gitme arasında pozitif bir ilişki bulunmaktadır. Aleksitimik olan depresif hastalar beklenenin dışında hastalık davranışı gösterebilir ve belirtilerini aktarmakta zorluk çekebilirler.