Limbik Dizgenin Bir Üyesi Olarak Temporal Lob ve Psikiyatrideki Önemi: Davranışsal Sendromlar
İrem Yaluğ, Eylem Özten, Öyküm Bilge, A. Evren Tufan.
Limbik sistem, psikiyatri ve nörolojinin kesiştiği bir alandır. Fokal temporolimbik yapılarda lezyonu olan hastalarda yapılan çalışmalar; duygudurum, kişilik özellikleri, davranış ve sosyal işlevsellikte semptom oluşabileceğini göstermektedir. Temporolimbik yapılarda meydana gelen bir hasarlanma hem nörolojik hem de psikiyatrik bulgulara yol açabilmektedir. Temporal lob epilepsisi, temporal bölge ile ilişkili inme, travma ve tümörler, klinikte karşımıza anksiyete ve duygudurum semptomları ile çıkabilir. Bu durum tanı karmaşasına yol açabilir. Bu nedenle temporal lobu tutan nörolojik hastalıklar psikopatolojinin ayırıcı tanısında göz önünde bulundurulmalıdır. Bu yazıda, temporal bölgeyi etkileyen hastalıklarda, özellikle de temporal lob epilepsisi, temporal bölge ile ilişkili tümör, travma ve inmelerde görülen psikiyatrik bulgular literatür taranarak ele alınmıştır. Yapılan birçok çalışmada, davranış bozukluklarının, duygudurum ve anksiyete bozukluklarının, temporolimbik yapı ile ilişkilendirilmesine karşın, hipokampus, amigdala ve çeşitli kortikal ve subkortikal alanları da içeren geniş ağın, duygulanım ve duygu kökenli davranışın oluşumunda etkili olduğu görülmektedir. Bazı hastalıklar spesifik olarak temporal lob lezyonlarıyla ilgili görünse de, birçok semptomu sadece temporal lobla veya bu lobun sağ veya sol tarafıyla ilişkilendirmek için çok kesin kanıtlar bulunmamaktadır. Duygu durumun ve davranış değişikliklerinin nörolojik bileşenlerini netleştirmek için daha geniş araştırmalara gereksinim duyulmaktadır.