Bir Endemik Guatr Bölgesindeki 6-12 Yaş Grubu İlköğretim Çocuklarında Zeka Fonksiyonlarının Değerlendirilmesi
A. Şebnem Soysal, Derya Karakaş Seven, Peyami Cinaz, Aysun Bideci, Elif Ayvalı.
Amaç: Endemik guatr ve iyot eksikliği tüm dünyada olduğu gibi ülkemizin bazı bölgeleri için de oldukça önemli bir sağlık sorunudur. İyot eksikliği ile zihinsel ve psikomotor gerilikler arasında ilişki olduğu bilinmektedir. Bu çalışma, iyot eksikliğinin zeka bileşenleri üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla planlanmıştır. Yöntem: Çalışmada, endemik guatr bölgesi olan Ankara'nın Gölbaşı ilçesindeki ilköğretim okullarına devam eden, yaşları 6-12 arasında değişen (9.16±1.92) 905 çocuk (410 kız, 495 erkek) guatr açısından taranmıştır. Yapılan sağlık taraması sonucunda palpasyonla guatr tanısı alan 225 çocuğa uygulanan tiroid ultrasonografisi sonucunda tanısı kesinleşen 157 çocuk (77 kız, 80 erkek) ile, aynı tarama sırasında guatr tanısı almayan yaş, cinsiyet ve sosyoekonomik düzey açısından benzer özelliklere sahip 120 (60 kız, 60 erkek) çocuk araştırmanın örneklem grubunu oluşturmaktadır. Çalışmada yer alan tüm çocuklar Wechsler Çocuklar İçin Zeka Ölçeği (WISC-R) ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Zihinsel fonksiyonlar değerlendirildiğinde guatrlı çocukların WISC-R'ın Genel Bilgi, Sayı Dizisi, Yargılama, tüm performans alttestler, Sözel Zeka Bölümü ve Toplam Zeka Bölümü'nden kontrol grubunda yer alan çocuklara göre daha düşük puanlar aldıkları görülmüştür. Sonuç: Bölgede, iyot eksikliğine bağlı olarak önemli oranda guatr bulunduğu, bilişsel fonksiyonlarının bundan olumsuz yönde etkilendiği görülmüştür.