Stroop Testi Performansının Elektrofizyolojisi: Olay-İlişkili Potansiyeller ve İlişkili Beyin Haritaları
Sirel Karakaş, Belma Bekçi, Elvin Doğutepe, Ö. Utku Erzengin.
Amaç: Literatür ve klinik uygulamalarda yaygın olarak kullanılan Stroop Testine ilişkin puanların temsil ettikleri bilişsel işlevleri ve ilgili beyin alanlarını belirlemek. Yöntem: Araştırma yaş (19-37 yaş aralığı) ve eğitim düzeyi (12 yıl ve üstü) açısından eşleştirilmiş 45 sağlıklı gönüllü üzerinde yürütülmüştür. Uyarım, kayıt ve analiz işlemlerinde NeuroScan 4.2 donanım-yazılım sistemi kullanılmıştır. EEG kaydı 10-20 sistemine göre 32 elektrot lokasyonundan (referans: birleştirilmiş mastoid elektrotları) alınmış, kayıtlar 0.16-100 Hz (3 dB noktası, 12 dB oktav/eğim) sınırlarında filtrelenmiş, toplam kayıt süresi olan 2046 ms'nin ilk 1024 ms'lik bölümü temel düzeyin de belirlenmesinde kullanılacak olan uyarıcı-öncesi bölümü oluşturmuştur. Örnekleme aralığı 512 Hz olmuştur. Analizler zamansal alanda (olay-ilişkili potansiyeller: OİP) yapılmış, ilgili haritalar elde edilmiştir. Deneysel koşullar ve elektrot alanlarının OİP zirveleri üzerindeki etkileri istatistiksel tekniklerle analiz edilmiştir. Bulgular: İncelenen testte erken OİP zirveleriyle yüksek frekanslı osilasyonların genelde posterior bölgelerde elde edildiği ve duyusal/algısal işlemleri temsil ettiği; geç OİP zirveleriyle düşük frekanslı osilasyonların antero-posterior eksen üzerinde elde edildiği ve ileri bilgi işleme işlemlerini temsil ettiği görülmüştür. Sonuç: Literatür ve uygulamalarda frontal bölge testi olarak kabul edilen Stroop Testi performansı beynin geniş bir alanını içermektedir. Bu bulgular, işlevlerin beyne seçici olarak yayılmış biçimde gerçekleştirildiğini öne süren güncel beyin ve biliş modellerini desteklemektedir.