DEHB ve Otizm ile İlgili Bilgi Düzeyleri ve Damgalama: Sınıf Öğretmenleri ve Ebeveynlerle Çok Merkezli Bir Çalışma
Koray Karabekiroğlu, Nursu Cakin Memik, Ozlem Ozcan Ozel, Fevziye Toros, Didem Öztop, Burcu Özbaran, Ebru Cengel Kultur.
Amaç: Çocuk psikiyatrisi kliniklerine gelen hastaların ebeveynleri ve öğretmenleri arasında dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ve otizm ile ilgili yanlış değerlendirmeler ve damgalamanın (STİGMA) incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Türkiye’nin farklı coğrafi bölgelerdeki yedi üniversite hastanesi çocuk psikiyatrisi kliniğine gelen hastaların ebeveynleri ve öğretmenleri çalışmaya alınmıştır. Ebeveynler (n:666) ve öğretmenler (n:453) STIGMA’yı incelemek üzere yazarlar tarafından hazırlanan DEHB ve Otizmle ilgili Anketleri doldurmuşlardır. Bulgular: Tüm grupta DEHB’ye ilişkin “damgalama” düzeyi otizme ilişkin “damgalama” (r: .37, p<0.001) ve DEHB’ye ilişkin “yanlış değerlendirme” (r:.25, p<0.001) düzeyleri ile anlamlı bir korelasyon göstermiştir. Öğretmenler arasında, doğu illerinde ve eğitim düzeyi daha düşük ailelerde STIGMA düzeyi daha yüksek bulunmuştur. Sonuç: Bulgular bilginin kaynağı, içeriği ve düzeyinin güvenilirliği azaldıkça DEHB ve otizme ilişkin yanlış değerlendirme ve damgalama düzeyinin arttığını ortaya koymaktadır. Yanlış bilgilenme ve damgalamanın azaltılması için ebeveynlere ve öğretmenlere yönelik yapılandırılmış eğitim programlarının faydalı olacağı öngörülmektedir.
Anahtar kelimeler: Stigma, etiketleme, ayrımcılık, DEHB, otizm